« وَما عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوارِحِ » 4 طبرى : در معنى جوارح اختلاف شده است : ابن عبّاس گفته است : هر حيوان كه براى شكار قابل تربيت باشد ، مثل باز و سگ و يوز ، عدّه اى گفته‌اند : فقطَّ سگ شكارى تربيت شده است . مجمع البيان : از حضرت صادق ( ع ) روايت شده است كه مقصود فقطَّ سگ شكارى است ، و در دنباله ى اين روايت فرموده است : فقطَّ سگ تربيت شده براى صاحب خود شكار مىكند ، و غير آن به صاحب خود خدمت نميكند ، و چون سگ را به طرف شكار فرستاديد بگوئيد : « بسم اللَّه و باللَّه و اللَّه اكبر » . « تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللَّه » 4 طبرى : يعنى به آنها بياموزيد آن راه و رسم شكار كه خود ياد داريد . مجمع : يعنى آنچه بعقل خود تشخيص داده‌ايد كه بانها بياموزيد تا آنكه تميز دهيد كه حيوان تربيت شده هست يا نه ، و در اندازه ى تربيت سگ اختلاف است ، سلمان و عبد اللَّه عمر و سعد بن ابى وقّاص گفته‌اند : اگر بدرستى در فرمان صاحب خود بود برفتن و بازگشتن و ايستادن ، او تربيت شده است ، ابن عبّاس و عدّه اى گفته‌اند : علاوه بر اينها بايد چيزى از شكار را خود نخورد ، و بعضى گفته‌اند : بايد سه مرتبه اين عمل با او تكرار شود تا تربيت شده شناخته شود ، و از روايات ائمّه عليهم السّلام فهميده مىشود كه حدّى براى تربيت نيست ، فقطَّ همان خصوصيّات اگر در سگ بود تربيت شده است ، و شكارى را كه بگيرد اگر كشته شد حلال است . « وَطَعامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حِلٌّ لَكُمْ » 5 امام فخر : در مقصود از كلمه ى طعام سه احتمال است اوّل - مقصود كشتار يهود و مسيحىها است كه بيشتر فقها اين معنى را پسنديده‌اند . چون غذاهاى ديگر معلوم بوده است كه حلال است و شكّ و اشكال در ذبيحه و كشتار آنها بوده است كه به اين جمله مجاز شده است ، و بخصوص كه در دنباله ى توضيح حكم شكار و مردار اين مطلب گفته شده است ، قرينه است كه مقصود گوشت و كشتار آنها است . دوّم - عقيده ى